Có người ngủ đủ 8 tiếng, ăn uống điều độ, vậy mà sáng ra đầu vẫn nặng, mắt vẫn húp, người uể oải như chưa ngủ. Có người ngủ 6 tiếng mà dậy vẫn tỉnh. Khác nhau nhiều khi không phải ở số giờ, mà ở chất lượng giấc ngủ và những dòng chảy chạy trong lúc bạn ngủ.

Hình minh họa: những nút giao bạch huyết cần giữ thông – Lâm Kiều Spa
Hai dòng sông: một bên đưa vào, một bên đưa ra
Trong người có hai dòng sông chạy song song. Dòng máu đưa dưỡng chất vào. Dòng bạch huyết đưa cặn bã ra. Nếu chỉ lo đưa vào (thuốc bổ, kem dưỡng, thực phẩm chức năng) mà quên dòng đưa ra, cơ thể giống căn nhà đồ đạc sang trọng mà không ai quét dọn.
Dọc dòng bạch huyết có hàng trăm hạch. Mỗi hạch là một trạm gác, nơi tế bào miễn dịch nhận diện vi khuẩn, virus và tế bào lạ. Vì vậy bạch huyết không chỉ là đường thoát nước mà còn là một phần của hệ miễn dịch.
Khi bạn ngủ, não được "rửa"
Trước đây y học tin rằng não không có mạch bạch huyết. Năm 2015, các nhà khoa học ở Đại học Virginia (Mỹ) và một nhóm ở Phần Lan công bố đã tìm thấy mạch bạch huyết nằm trong màng não. Trước đó vài năm, một nhóm nghiên cứu khác (Đại học Rochester) thấy rằng khi chuột ngủ, khoảng trống giữa các tế bào não rộng ra khoảng 60%, dịch não tủy chảy vào nhiều hơn và cuốn đi chất thải nhanh hơn so với lúc thức.
Nghiên cứu về người còn đang tiếp tục, nhưng ý chính đã rõ: giấc ngủ sâu là giờ dọn dẹp của não. Ngủ trễ, ngủ chập chờn thì giờ dọn dẹp bị cắt ngắn. Sáng dậy đầu nặng, khó tập trung là vì vậy.
Cổ nhân nói gì về giấc ngủ?
Người xưa có câu "lưu thủy bất hủ": nước chảy thì không thối. Nước đọng thì đục, người không động thì ứ.
Về âm dương, ngày thuộc dương, đêm thuộc âm. Nội Kinh cho rằng khi nằm nghỉ, huyết trở về Can để được tàng trữ và nuôi dưỡng lại. Theo giờ kinh mạch của Đông y, khoảng 23 giờ đến 3 giờ sáng là giờ của kinh Đởm và kinh Can. Vì vậy cổ nhân khuyên ngủ trước 23 giờ. Tây y và Đông y dùng hai cách nói, nhưng cùng một lời khuyên: ngủ sớm, ngủ sâu là cách dưỡng da rẻ nhất.
Những nút giao cần giữ thông
| Nút giao | Gom dịch từ đâu | Cách giữ thông mỗi ngày |
|---|
| Cổ, hố trên xương đòn | Đầu, mặt; cũng là nơi bạch huyết toàn thân đổ về máu | Sáng vuốt nhẹ từ sau tai xuống xương đòn, xoay vai |
| Nách | Tay, ngực, lưng trên | Vươn tay qua đầu, xoay vai, khi tắm xoa nhẹ vùng nách |
| Bụng | Ruột, vùng chậu, hai chân | Thở bụng sâu, tối xoa bụng theo chiều kim đồng hồ |
| Bẹn, khoeo chân | Hai chân | Đi bộ, nhón gót, tối gác chân cao |
Ba thứ giúp dòng bạch huyết chạy
- Chuyển động. Bạch huyết không có tim bơm. Đi bộ, vươn vai, giãn cơ 10–15 phút mỗi ngày đã giúp dòng chảy khác hẳn so với ngồi yên.
- Hơi thở. Hít sâu bằng bụng, thở ra chậm. Cơ hoành hạ xuống tạo lực hút trong lồng ngực, kéo dịch từ bụng và chân lên.
- Hơi ấm và đôi tay. Tắm ấm, ngâm chân ấm, massage nhẹ đúng chiều giúp cơ buông, người thư giãn, dễ vào giấc ngủ sâu.
Căng thẳng thì ngược lại: cơ cổ vai co cứng, thở nông, khó ngủ. Bạn sẽ thấy sau một cơn giận, cổ cứng, đầu nặng, tối đó trằn trọc.
Gội đầu dưỡng sinh và massage cổ vai gáy tại Lâm Kiều
Nhiều khách chọn gội đầu dưỡng sinh vào buổi chiều tối để ngủ ngon hơn. Tại Lâm Kiều, buổi gội kết hợp:
- Massage da đầu, thái dương, sau gáy bằng tay và dụng cụ diện chẩn.
- Bóp vai, giải cơ cổ vai gáy, nơi hay co cứng nhất khi căng thẳng.
- Dẫn lưu nhẹ từ sau tai xuống xương đòn, mở "nút giao" cổ.
- Nước ấm, nhịp chậm, đều, để hệ thần kinh hạ xuống.
Massage không "rửa não" thay cho giấc ngủ. Nó giúp bạn buông ra để ngủ sâu hơn, và giấc ngủ sâu mới là lúc cơ thể tự dọn dẹp. Xem gội đầu dưỡng sinh.
Khi nào cần đi khám: mệt kéo dài nhiều tuần dù ngủ đủ, ngáy to và hay giật mình thở hổn hển khi ngủ, sụt cân, sốt, nổi hạch cứng không đau kéo dài, hay quên nhiều bất thường.