Có người mỗi tháng bỏ ra vài triệu cho kem dưỡng, serum, liệu trình spa. Vậy mà da vẫn xỉn, mắt vẫn thâm, sáng ra mặt vẫn sưng. Trong khi có người ngoài 40, dưỡng da rất đơn giản, da vẫn hồng hào. Khác nhau ở đâu?
Lâm Kiều làm da hơn 12 năm và thấy một điều lặp đi lặp lại: da không tự xấu đi. Da là nơi cuối cùng của hai dòng chảy trong cơ thể. Dòng chảy tốt thì da tốt. Dòng chảy tắc thì mỹ phẩm gì cũng chỉ đắp bên ngoài.

Hình minh họa: hai dòng chảy máu và bạch huyết nuôi làn da – Lâm Kiều Spa
Hình dung cơ thể như một thành phố
Mỗi tế bào da là một ngôi nhà. Mỗi ngày, mỗi nhà cần hai việc: có người giao đồ ăn, và có người thu gom rác.
- Dòng máu là xe giao hàng. Tim là động cơ. Máu chở oxy và dưỡng chất đến tận từng tế bào.
- Dòng bạch huyết là xe thu gom. Nó gom nước thừa, cặn chuyển hóa, xác tế bào, đưa về các "trạm lọc" là hạch bạch huyết. Mỗi ngày khoảng 2–4 lít dịch được gom về theo đường này.
Khác biệt quan trọng: xe thu gom không có động cơ. Bạch huyết không có tim bơm. Nó chạy nhờ bạn cử động, nhờ cơ co duỗi, nhờ nhịp thở sâu. Ngồi yên cả ngày, thở nông, căng cứng cổ vai là xe thu gom gần như đứng yên. Rác dồn lại trước cửa nhà. Đó là lúc mặt sưng, da xỉn, dưỡng chất bôi vào không thấm.
Cổ nhân nói gì: da là gương của ngũ tạng
Người xưa không có kính hiển vi, nhưng quan sát rất kỹ. Họ cho rằng trên thân người có hai thứ phải chạy không ngừng: khí và huyết. "Khí hành tắc huyết hành, khí trệ tắc huyết ứ": khí đi thì máu đi, khí dừng thì máu ứ. Phần nước trong cơ thể (tân dịch) cũng vậy, khí không đẩy thì đọng lại thành thủy thấp. Nghe rất giống chuyện "xe thu gom không có động cơ" của Tây y.
Theo ngũ hành, mỗi tạng giữ một việc, và cổ nhân nhìn da để đoán tạng nào đang mệt:
| Hành – Tạng | Việc tạng giữ (theo Đông y) | Da hay biểu hiện khi tạng mệt | Vùng massage liên quan |
|---|
| Thổ – Tỳ | Vận hóa nước và thức ăn, nâng đỡ cơ nhục | Mặt phù, bọng mắt, cơ mặt chảy | Mặt, bụng (bài 2, 4) |
| Mộc – Can | Sơ tiết: giữ khí huyết lưu thông, điều hòa cảm xúc | Da tối, nếp nhăn sớm, nhíu mày | Cổ vai gáy (bài 3) |
| Kim – Phế | Chủ bì mao: da, lỗ chân lông, nhịp thở | Da xỉn, lỗ chân lông bí, khô hoặc nhờ thất thường | Lưng trên, ngực (bài 5) |
| Thủy – Thận | Chủ thủy, gốc của dương khí và âm khí | Quầng thâm, da kém đàn hồi, tay chân lạnh | Lưng dưới, chân (bài 5, 6) |
| Hỏa – Tâm | Chủ huyết mạch, thần sắc | Mặt kém thần, nhợt hoặc đỏ bừng, ngủ không sâu | Thư giãn toàn thân |
Bảng này là quan niệm của Đông y để bạn hiểu cơ thể mình, không dùng để tự chẩn đoán. Ngũ hành lại sinh khắc nhau: Tỳ (Thổ) yếu thì Phế (Kim) thiếu nguồn nuôi, Can (Mộc) uất thì lấn sang Tỳ. Vì vậy cổ nhân hiếm khi chỉ chăm một chỗ, mà điều hòa cả vòng.
Thói quen xấu làm tắc dòng chảy thế nào?
| Thói quen | Điều xảy ra bên trong | Da và cơ thể lên tiếng |
|---|
| Ngồi 8–10 tiếng không đứng dậy | Cơ không co duỗi, bạch huyết và máu tĩnh mạch ở chân chậm lại | Chiều chân nặng, mắt cá chân sưng, lưng mỏi |
| Cúi điện thoại, căng thẳng kéo dài | Cơ cổ vai co cứng, ép lên đường thoát của bạch huyết mặt | Mặt phù, đầu nặng, da xỉn |
| Thở nông, ngồi phòng lạnh cả ngày | Cơ hoành ít hoạt động, mất "máy bơm" lớn nhất của bạch huyết | Mệt, da khô bí, ngủ không sâu |
| Thức khuya, ngủ sau 12 giờ | Cơ thể mất giờ phục hồi, Đông y gọi là hao âm huyết | Quầng thâm, da sạm, mụn dễ bùng |
| Ăn mặn, uống ngọt, đồ lạnh | Cơ thể giữ nước nhiều hơn, Đông y gọi là sinh thấp | Sáng dậy mặt sưng, bụng đầy |
| Hay nính giận, lo nghĩ | Cơ thể luôn trong trạng thái căng, Đông y gọi là can khí uất | Nếp nhăn giữa mày, da tối, cổ vai đau |
Một thói quen thì cơ thể còn gánh được. Ba bốn thói quen cùng lúc, kéo dài nhiều năm, thì "thành phố" bắt đầu kẹt xe. Da là nơi thấy đầu tiên vì nó nằm ở cuối đường, xa tim nhất.
Massage giúp được gì, và không giúp được gì?
Massage đúng cách là một "động cơ phụ" cho xe thu gom. Tay kỹ thuật viên thay cho những chuyển động mà cơ thể bạn đang thiếu:
- Dẫn lưu nhẹ theo đường bạch huyết, giúp dịch ứ thoát về hạch.
- Làm mềm cơ co cứng, mở lại những "nút cổ chai" ở cổ, vai, hông.
- Làm ấm bằng đá ấm, đèn hồng ngoại, giúp mạch máu tại chỗ giãn ra.
- Nhịp chậm, đều giúp hệ thần kinh hạ xuống, người thở sâu hơn, ngủ ngon hơn.
Nhưng massage không "rút độc" ra khỏi người, không chữa bệnh tim, thận, gan, nội tiết. Nếu da xấu đi kèm mệt kéo dài, sưng phù bất thường, sụt cân, bạn cần đi khám trước. Massage là việc của những ngày khỏe, để giữ cho khỏe.
Từng vùng, từng nỗi lo